Podcast DOCS

"Wij waren de eerste generatie van een andersoortige vrouw, die een ander leven ging leiden ook", aldus een van de oprichtsters van een Amsterdams café speciaal en alleen voor vrouwen. Eind jaren '70 streek daar een groep stijlvolle feministen neer en nu is het voortbestaan van het inmiddels befaamde café Saarein onzeker. Twee jonge barvrouwen zijn vastbesloten de boel voort te zetten en starten een crowdfundactie.

Konijn in de koplampen van de energietransitie

We moeten van de fossiele brandstof af, want Nederland wil in 2050 klimaatneutraal zijn. Maar de infrastructuur voor die energietransitie moet nog grotendeels uit de grond gestampt worden. De Zeeuwse gemeente Borsele zou zomaar eens het hart van die omschakeling kunnen worden. Er staat al een kerncentrale in Borsele en de energie van verschillende windmolenparken op zee wordt er omgezet in stroom. Maar Borsele is ook de voorkeurslocatie voor nieuwe kerncentrales en er staat nog veel meer op de rol. De gemeente Borsele heeft een burgerberaad in het leven geroepen om al deze plannen in goede banen te leiden, maar in hoeverre hebben zij invloed op de toekomst? En is het straks nog wel fijn wonen in Borsele?

In DOCS vanaf 18 september: In mijn achtertuin. Te vinden op nporadio1.nl/podcasts/DOCS en alle podcastplatforms.

DOCS tipt: Vriend van Volkert, een podcast rondom de vraag wie Volkert van der G. aan het pistool hielp waarmee hij politicus Pim Fortuyn neerschoot. Daarop is na ruim twee decennia nog steeds geen bevredigend antwoord. Argos-journalist Eric Arends kreeg op een dag een vertrouwelijk politiedossier in handen en begint een zoektocht naar een geheimzinnige man die er maandenlang van werd verdacht de wapenleverancier te zijn. In DOCS hoor je aflevering 1: Een onalledaagse verdachte.

Serie over drie gepassioneerde natuurbeschermers
Drie mensen zetten alles op alles om één diersoort, of zelfs een heel ecosysteem, te redden van de ondergang, want van de Nederlandse biodiversiteit is nog maar een fractie over. Maar de natuurbeschermers lopen tegen net zoveel obstakels op als de dieren waar ze voor vechten. Jennifer Pettersson volgde deze drie natuurbeschermers gedurende twee jaar voor De weg van de dodo, een tragikomische serie over de haast onmogelijke opdracht om de natuur te redden van de mens.

Deze week in DOCS aflevering 1: Een goed verhaal. Vanaf 4 september te vinden op nporadio1.nl/podcasts/DOCS en op alle podcastplatforms.

Het jonge hart van Sietse Drentje werd van tijd tot tijd vervuld met een sterk verlangen op reis te gaan. Hij werkte voor de VPRO-gids, maar zag op tegen de winter, pakte zijn rugzak en liftte naar Turkije. Op 26 januari 1987 werd Sietse Drentje in Turkije vermoord. Hij was 27 jaar oud. De Turkse justitie zette drie vermoedelijke daders vast, maar liet ze bij gebrek aan bewijs weer vrij. Mathijs Deen ontving een dik pak met brieven, geschreven door Sietse in de laatste jaren van zijn leven, tot een paar dagen voor zijn dood. Mathijs sprak met Carla de Kievid, aan wie de brieven gericht waren, met huisgenote en hartsvriendin Annemarie Hoenderdos, en met Aukje, de zus van Sietse, over zijn korte leven en zijn einde.

Ze duiken overal op en bestaan in allerlei soorten en maten: robots. Van levensechte tot online chatbots. Een trend is dat robots steeds meer op de mens gaan lijken, denk aan de wereldberoemde humanoïde Sophia, maar tegelijkertijd schuiven wij mensen steeds verder op naar de machine. Hoe verhouden we ons tot de robot? Dat vraagt René van Es zich af in Wij zijn de robots. Om een antwoord te vinden gaat hij in gesprek met kunstenaars en theatermakers die niet vanuit het oogpunt van efficiëntie naar het fenomeen kijken, maar juist met een creatieve en filosofische blik.

Mina Abouzahra is meubelmaakster en kunstenares. Tijdens haar studie reisde ze naar het land van haar Marokkaanse ouders, waar ze kennis maakte met het oude ambacht van kleden weven, dat traditioneel door vrouwen wordt gedaan. Nu zijn de kleden vast onderdeel van haar werk, strijdt ze voor betere arbeidsomstandigheden van de vrouwen en leeft Mina in twee werelden; het snelle, relatief gestroomlijnde Amsterdam en het traditionele, onvoorspelbare Marokkaanse platteland, waar alles op een lager pitje gaat. Mina migreerde ‘de andere kant’ op en ervoer hoe lastig het kan zijn om te wennen aan een manier van leven die niet de jouwe is. Irene Houthuijs reisde met haar mee van Amsterdam naar Taznakht.

In een bruine kroeg in Maastricht hangt een portret van oom Matje, tussen andere portretjes van stamgasten. Hij was fout in de oorlog, zo gaat het verhaal in zijn familie. Het is de oudoom van journalist Mijke van Wijk en ze gaat op onderzoek uit. Wat klopt er van de familieverhalen? In DOCS vanaf 7 augustus de eerste aflevering van de podcast Oom Matje: De potloodtekening.

Tijdens een wandeling door de bossen aan de Californische kust stuit Bert Barten voor het eerst op een pratende boom. De kunstenaar vangt per ongeluk geluiden op die uit een boomstam komen en is direct gegrepen door het mysterieuze tikken, kraken en ruisen van de plant. Wat betekenen deze geluiden? Hebben planten iets te vertellen en zo ja, wat betekent dat voor ons wereldbeeld, waarin planten vaak over het hoofd worden gezien?

De vader van programmamaker Romanee Rodriguez overleed in februari 2024. Hij woonde in Colombia. Romanee vertrok kort voor zijn overlijden hals over kop naar Bogota om samen met haar zus, haar moeder en zijn Colombiaanse familie aan zijn sterfbed te zitten. Zij had tot dat moment eigenlijk nooit nagedacht over wat afscheid nemen of rouw met je kan doen. In de documentaire Doodzonde onderzoekt ze hoe dat eigenlijk gaat, sterven en ze probeert betekenis te ontdekken in de roerige laatste weken van haar vader. Vanaf 24 juli in DOCS.

DOCS tipt: En niemand bleef onaangeraakt, een podcast-serie waarin het liefdesverhaal van Jan en Martin centraal staat, dat zich afspeelt tijdens de aidscrisis van de jaren 90. De makers zoomen in op het aangrijpende leven van deze twee mannen én vertellen verhalen van anderen waarvan de levens zijn getekend door hiv en aids. Ook onderzoeken ze vanuit hun eigen queer perspectief hoe het stigma en de vooroordelen zich zo hardnekkig hebben kunnen nestelen in de hoofden en harten van de generaties queer mensen die opgroeiden in de schaduw van de epidemie. In DOCS hoor je aflevering 1: Niemand was ermee bezig.

De meeste mensen houden insecten liever buiten de deur, maar Linde niet. Linde verzamelt sinds een aantal jaren insecten: in epoxy, als onderwerp van gedichten en als tatoeages. Programmamaker Loes de Groen spreekt met Linde over die verzameling: het blijkt meer dan alleen een hobby te zijn. Waar staan de kevers in Lindes leven voor?

Joy zet alles opzij om haar terminaal zieke moeder nog één onvergetelijke laatste zomer te bezorgen. Podcastmaker Lotte van Gaalen volgt moeder en dochter tijdens deze zomer op de voet en probeert hun relatie te ontrafelen. Gedurende deze zomer wordt het Lotte duidelijk hoe de band tussen Tammy en Joy precies in elkaar zit, welke rol het verleden van Tammy hierbij speelt, en hoe verschillend moederschap eruit kan zien. In DOCS de eerste aflevering: Mei. De hele serie is te beluisteren via de gratis NPO Luister-app.

Hij stond met ezelsoren op in de hoek en werd onder aanvoering van de juf door de hele klas uitgejouwd met 'sliep uit'. Hij werd een hele middag, met vijftig klasgenoten, voor straf in de zon gezet en werd mét, en zonder, liniaal geslagen. En zaten er nou echt vijf Jossen in de klas? Het zijn herinneringen van radiomaker Jan Maarten Deurvorst. In de documentaire De jongensschool onderzoekt hij of het allemaal werkelijk zo erg was.

DOCS tipt: Mina & Mevrouw, waarin Maartje Duin (opnieuw) haar familiegeschiedenis in duikt. Centraal staan de overgrootoma van Maartje en haar inwonende dienstbode Mina. Mevrouw was een gravin op een kasteel bij Middelburg. Een halve eeuw waren de levens van Mina & Mevrouw innig met elkaar verstrengeld. Als achterkleindochter van Mevrouw voelt Maartje Duin ongemak over deze verhouding, die in haar familie wordt voorgesteld als een liefdevolle vriendschap. Kan er liefde zijn, als er zo’n grote ongelijkheid is?

Wat houdt moeder zijn precies in? Wat offer je ervoor op? Wat gebeurt er met je lichaam als je in verwachting bent? Maar vooral: is de liefde voor een kind, een liefde die alles overstijgt?

Als Rianne van der Molen een social-post ziet over de transitie van haar gelovige nichtje, is ze verrast. Uit ervaring weet ze dat 'anders zijn' bepaald niet gewenst is, in een streng christelijke omgeving. Of is dat veranderd, is de kerk ook klaar voor een transitie? Rianne zoekt naar antwoorden bij het domineesechtpaar Mark en Elbert, transvrouw Johanna, dominee Joel Boertjens en Jetske-Christoff Venema, die voorlichting over lhbtq geeft op christelijke middelbare scholen.

Vissen hebben het zwaar. Ze sterven door vervuild water, worden in hun bestaan bedreigd door overbevissing, en door de verwoesting van ecosystemen. En dan heb je nog de sportvissers die voor hun plezier op vissen jagen. Daarom: we moeten de vissen helpen. Dat kan op verschillende manieren, zoals bijvoorbeeld het kweken van vis, een op het eerste gezicht logische oplossing. Maar voor de hand liggende ideeën creëren vaak onvoorziene problemen.