Podcast DOCS

Hoe kan het dat 43.000 kinderen in Nederland niet thuis opgroeien? Dat zijn 1.400 schoolklassen vol. Orthopedagoog Levi van Dam (41) is een vernieuwer in de jeugdhulp en hij maakt zich hier al jaren druk over. Hij vindt dat dit aantal met minimaal 5000 omlaag moet. Maar in zijn eigen familie kan hij een uithuisplaatsing van zijn nichtje niet voorkomen. Marije Schuurman Hess portretteert Levi in de documentaire Levi, pionier in de jeugdhulp, vanaf 18 december in DOCS. Te vinden op NPO Luister en alle podcastplatforms.

Vlak na 7 oktober 2023 maakte kunstenaar Tina Farifteh de installatie ‘ik en jij’, een telefooncel waarin mensen anoniem gedachten en gevoelens konden delen over Israël en Palestina. Radiomaker Laura Stek maakte een compilatie van alle anonieme stemmen en de stem van Tina, die tevens haar eigen gedachten en twijfels deelt.

Hoe leven we samen met de duif? Een verhaal over gewenste en ongewenste stadsbewoners, verteld aan de hand van één klein dier dat een duikvlucht maakte van ‘nuttig en welkom’ naar ‘vieze vliegende rat’: de stadsduif. Vanaf 27 november in DOCS: Een duifvriendelijke stad. Een documentaire van Mina Etemad en Brechtje Keulen. Te vinden op NPO Luister en alle podcastplat-forms.

Hoewel Mexico-Stad oorspronkelijk is gebouwd in een groot meer, kampt de stad inmiddels met een watertekort. In veel wijken komt geen druppel meer uit de kraan en het ompompen van grondwater leidt tot verzakkingen. Edwin Koopman ging op zoek naar de oorzaken van deze ramp in slow-motion en naar een antwoord op de problemen.

Hoe bewaar je mensen na de dood? Met die vraag duikt Julia Muller de erfenis van haar overleden opa en oma in. Samen met haar vader en tante spit ze door de oneindige hoeveelheid spullen en foto’s die haar grootouders nalieten en onderzoekt ze hoe je dat doet: mensen zo goed mogelijk onthouden als ze er niet meer zijn.

‘Freek valt niet op meisjes, maar op jongens. Dat gaat hij dit weekend tegen familie en beste vrienden vertellen. Om te voorkomen dat jullie het via anderen horen, sturen we jullie deze mail.’ Freek is 17 en hij vindt de tijd rijp om uit de kast te komen. Zijn ouders en broers weten het dan al een paar jaar. Vooral zijn vader vindt het spannend om het iedereen te vertellen, die is bang voor de reacties op school. Maar Freek ontvangt heel veel fijne reacties op de mail, zijn vader haalt kratjes bier, zijn vrienden komen langs en er lijkt niets veranderd.

Het is inmiddels een ouderwetse manier van communiceren, maar voor twee zendamateurs in het Overrijsselse dorp Raalte zijn hun ontvangers en zendmasten de manier om contact te houden met de buitenwereld en eenzaamheid tegen te gaan.

Hoe te helpen? Bij Esther Engelhard in de buurt woont een man waar ze zich steeds meer zorgen over maakt. Hij lijkt verward en zijn situatie lijkt te verslechteren. Ze besluit actie te ondernemen, maar ze weet nog niet hoe. Vanaf 30 oktober in DOCS: Coco’s baasje. Een documentaire van Esther Engelhard. Te vinden op NPO Luister en alle podcastplatforms.

Aan het eind van de doodlopende straat waar Jacqueline Maris woont, stond aan de Waaldijk in Heesselt 108 jaar lang een authentiek Betuws huis: nummer 74. Twee jaar geleden moest het worden ‘geamoveerd’, gesloopt dus, om de dijk te kunnen versterken. Geen van de dijkbewoners had inspraak. Met het huis verdween de bijbehorende geschiedenis. Jacqueline Maris sprak met ex-bewoners en ontdekte dat ‘nummer 74’ tweemaal het landelijke nieuws haalde. De laatste keer toen er in maart 2022 een dode vrouw werd aangetroffen.

Vorig jaar kochten 5,6 miljoen mensen een kaartje voor een rondvaart, dat zijn er meer dan jaarlijks de Grand Canyon bezoeken. Tripadvisor noemde een rondvaart over de grachten de mooiste reiservaring ter wereld. Geen wonder dat dit de best bezochte attractie van Nederland is. Maar het is erg druk op de grachten en programmamaker Geert Vlieger vraagt zich af of de stad die toeristenstroom wel aankan.

Hoe komt het dat de vaste bezetting van grote Nederlandse jazz-orkesten vooral bestaat uit witte mannen, terwijl het genre is ontstaan in de Afro-Amerikaanse gemeenschap? Lara Godschalk en Eva van Ooijen praten erover met muzikanten, bandleiders en studieleiders op het conservatorium.

Nu het klimaat verandert is de tijd rijp voor experimenten in de landbouw. In Limburg maken ze al wijn, wordt het geen tijd de aardappel en de suikerbiet in te ruilen voor de nectarine of de perzik? Of moeten we nog een stap verder denken, Nederlandse rijstvelden? Vanaf 2 oktober in DOCS: Sawa’s in de polder. Een documentaire van Romanee Rodriguez.

"Wij waren de eerste generatie van een andersoortige vrouw, die een ander leven ging leiden ook", aldus een van de oprichtsters van een Amsterdams café speciaal en alleen voor vrouwen. Eind jaren '70 streek daar een groep stijlvolle feministen neer en nu is het voortbestaan van het inmiddels befaamde café Saarein onzeker. Twee jonge barvrouwen zijn vastbesloten de boel voort te zetten en starten een crowdfundactie.

Konijn in de koplampen van de energietransitie

We moeten van de fossiele brandstof af, want Nederland wil in 2050 klimaatneutraal zijn. Maar de infrastructuur voor die energietransitie moet nog grotendeels uit de grond gestampt worden. De Zeeuwse gemeente Borsele zou zomaar eens het hart van die omschakeling kunnen worden. Er staat al een kerncentrale in Borsele en de energie van verschillende windmolenparken op zee wordt er omgezet in stroom. Maar Borsele is ook de voorkeurslocatie voor nieuwe kerncentrales en er staat nog veel meer op de rol. De gemeente Borsele heeft een burgerberaad in het leven geroepen om al deze plannen in goede banen te leiden, maar in hoeverre hebben zij invloed op de toekomst? En is het straks nog wel fijn wonen in Borsele?

In DOCS vanaf 18 september: In mijn achtertuin. Te vinden op nporadio1.nl/podcasts/DOCS en alle podcastplatforms.

DOCS tipt: Vriend van Volkert, een podcast rondom de vraag wie Volkert van der G. aan het pistool hielp waarmee hij politicus Pim Fortuyn neerschoot. Daarop is na ruim twee decennia nog steeds geen bevredigend antwoord. Argos-journalist Eric Arends kreeg op een dag een vertrouwelijk politiedossier in handen en begint een zoektocht naar een geheimzinnige man die er maandenlang van werd verdacht de wapenleverancier te zijn. In DOCS hoor je aflevering 1: Een onalledaagse verdachte.

Serie over drie gepassioneerde natuurbeschermers
Drie mensen zetten alles op alles om één diersoort, of zelfs een heel ecosysteem, te redden van de ondergang, want van de Nederlandse biodiversiteit is nog maar een fractie over. Maar de natuurbeschermers lopen tegen net zoveel obstakels op als de dieren waar ze voor vechten. Jennifer Pettersson volgde deze drie natuurbeschermers gedurende twee jaar voor De weg van de dodo, een tragikomische serie over de haast onmogelijke opdracht om de natuur te redden van de mens.

Deze week in DOCS aflevering 1: Een goed verhaal. Vanaf 4 september te vinden op nporadio1.nl/podcasts/DOCS en op alle podcastplatforms.

Het jonge hart van Sietse Drentje werd van tijd tot tijd vervuld met een sterk verlangen op reis te gaan. Hij werkte voor de VPRO-gids, maar zag op tegen de winter, pakte zijn rugzak en liftte naar Turkije. Op 26 januari 1987 werd Sietse Drentje in Turkije vermoord. Hij was 27 jaar oud. De Turkse justitie zette drie vermoedelijke daders vast, maar liet ze bij gebrek aan bewijs weer vrij. Mathijs Deen ontving een dik pak met brieven, geschreven door Sietse in de laatste jaren van zijn leven, tot een paar dagen voor zijn dood. Mathijs sprak met Carla de Kievid, aan wie de brieven gericht waren, met huisgenote en hartsvriendin Annemarie Hoenderdos, en met Aukje, de zus van Sietse, over zijn korte leven en zijn einde.

Ze duiken overal op en bestaan in allerlei soorten en maten: robots. Van levensechte tot online chatbots. Een trend is dat robots steeds meer op de mens gaan lijken, denk aan de wereldberoemde humanoïde Sophia, maar tegelijkertijd schuiven wij mensen steeds verder op naar de machine. Hoe verhouden we ons tot de robot? Dat vraagt René van Es zich af in Wij zijn de robots. Om een antwoord te vinden gaat hij in gesprek met kunstenaars en theatermakers die niet vanuit het oogpunt van efficiëntie naar het fenomeen kijken, maar juist met een creatieve en filosofische blik.