Samen
HUMAN
Welke invloed heeft de diagnose 'ongeneeslijk ziek' op een relatie? Een persoonlijke zoektocht langs parkinsonpatiënten en hun partners.
Hoe zou je reageren als je te horen krijgt dat je ongeneeslijk ziek bent?
Als filmproducent Kees Rijninks, de echtgenoot van filmmaker Carmen Cobos, gediagnosticeerd wordt met de ziekte van Parkinson, stort hun wereld in. Na maanden van verdriet, woede en ontkenning proberen zij nu de balans in hun leven terug te vinden. In 'Samen' volgen zij een jaar lang een groep ongeneeslijk zieke patiënten, hun partners en hun neuroloog.
Samen is een Cobos Films productie in coproductie met Human. De film is tot stand gekomen met een een bijdrage van het NPO-fonds.
In de hoofdrol
Carmen Cobos
Filmproducent en regisseur
De in Zuid Spanje geboren Carmen Cobos begon in 1991 als researcher bij de BBC. Ze vertrok in 1997 naar Nederland, waar ze haar productiebedrijf Cobos Films startte. Ze produceerde verschillende films voor John Appel, waaronder Wrong Time, Wrong Place. Ook produceerde ze de documentaire Om de wereld in 50 concerten van Heddy Honigmann.
Ze debuteerde als regisseur met Imperfect Harmony (2014), over de botsing tussen toenmalig Concertgebouwdirigent Mariss Jansons en componist Louis Andriessen. Voor haar meest recente documentaire Cat Stories, onderzoekt Cobos de Nederlandse fascinatie voor katten in verschillende portretten van baasjes en hun huisdieren.
Kees Rijninks
Filmproducent
Kees Rijninks begon zijn loopbaan in het Verenigd Koninkrijk als cameraman voor de BBC, Channel Four en ITV. Hij produceerde onder andere de Gouden Kalf-winnaar Lágrimas Negras, waarin een Cubaanse band (met een gemiddelde leeftijd van 84 jaar) wordt gevolgd bij hun tournee door Europa.
Rijninks was zeven jaar lang Hoofd Documentaires bij het Nederlands Filmfonds. Hier kreeg hij internationaal aanzien voor zijn rol in het beter beschikbaar maken van digitale documentaires in bioscopen. Zo startte hij het distributie-initiatief DocuZone en later filmdistributeur Cinema Delicatessen. Hij was jurylid bij onder andere de Emmy Awards. Daarnaast produceerde hij verschillende documentaires, ook met zijn echtgenoot Carmen.
Ontmoet alle personages
Carmen en Kees spreken in hun film met verschillende mensen die lijden aan de ziekte van Parkinson en hun partners. Maar wie is wie? Human maakte een overzicht.
Meer over Parkinson
In gesprek met Prof. Dr. Berendse
Als neuroloog in het Amsterdam UMC ziet Prof. Dr. Henk Berendse veel patiënten en partners voorbij komen, die hij vaak jarenlang begeleidt. 'Voor mij als dokter is het frustrerende dat ik patiënten maar tot op zekere hoogte kan behandelen.'
Meer verzorger dan echtgenote
Als partners krijg je een ongeneeslijke ziekte samen, maar hoe ga je daar mee om? Human sprak met Sonja van Koningsbruggen, mantelzorger voor haar man Willem. Hij kreeg in 2012 de diagnose ziekte van Parkinson.
Helmut Boeijen over 'Samen'
Misschien beleven ze ook deze fase in hun bestaan te veel samen. ‘Anderen zeggen dat ik meer mijn eigen leven moet leiden’, zegt Carmen Cobos over haar echtgenoot Kees Rijninks, die sinds enige tijd de ziekte van Parkinson heeft. ‘Maar ik wil me geen weduwe voelen voor ik dat ben.’ Het koppel maakt een film over hoe ze Samen (77 min.) met zijn aandoening omgaan - en hoe dat in de toekomst moet.
In deze persoonlijke film ontmoeten ze ook andere stellen die de verduivelde ziekte in hun leven hebben gekregen. Gezamenlijk representeren zij de verschillende stadia van Parkinson: van een jong koppel dat samen bloembollen teelt tot een ouder echtpaar, waarvan de vrouw eigenlijk niet meer thuis kan wonen. En dan is er nog de alleenstaande man, die enkele jaren geleden plotseling zijn vrouw verloor en alleen is achtergebleven met Parkinson.
Cobos en Rijninks tekenen hun verhalen met veel begrip en nog meer blikken van herkenning op en verweven die met hun eigen stappen op het pad dat de ziekte voor hen uitlegt. Wat de toekomst brengt is voor allen glashelder: de aandoening is ongeneeslijk. Maar hoe en wanneer je dat eindstadium bereikt, ligt in de toekomst verscholen. ‘Die Parkinson kruipt stiekem naar binnen en je weet niet waar en wat er gebeurt’, stelt Ans, die de diagnose alweer zeven jaar geleden kreeg.
Te midden van deze onzekerheid, alle praktische problemen die de aandoening met zich meebrengt en de angst dat hun denk- of communicatievermogen raakt aangetast, proberen deze gewone mensen te bewaren wie ze zijn en waar ze van houden. Samen met hun partner, die natuurlijk ook met zijn eigen angsten en onzekerheden moet zien te dealen. Want Parkinson hebben ze inmiddels echt met zijn twee, zo laat deze fijngevoelige film zien.
Samen brengt al die verhalen liefdevol samen. Van mensen die, ieder voor zich en toch samen, het beste proberen te maken van het lot dat het leven hen heeft toebedeeld.
Wil je niet langer wachten op de tv-uitzending om een documentaire te kijken? Met de 2Doc Weekly kijk je iedere zondag alle films van de aankomende week vooruit. Sluit je aan bij de grootste documentaire-community van Nederland en abonneer je op de 2Doc Weekly.
In gesprek met de makers
'In bad voeren wij de productievergadering'
Human ging in gesprek met het filmmakersstel over hun documentaire.
Dromen van Carmen
In de rubriek Ik heb een droom van dagblad Trouw vertelt Carmen over haar dromen en nachtmerries. 'Als ik denk aan een leven zonder Kees is het alsof ik mijn ziel verlies.'
Interview met Carmen en Kees
Het Parool sprak met het echtpaar over hun film. 'Normaliter zijn onze draaidagen zo’n acht tot tien uur, maar voor deze film schoten we maximaal vier uur per dag.'
Indrukwekkende documentaires over ziektes
De hoofdprijs
De documentaire 'De hoofdprijs' gaat over het op de markt komen van een medicijn tegen SMA; een zeldzame spierziekte.
Stuk
Vierdelige documentaireserie waarin een aantal mensen wordt gevolgd tijdens de periode die ze doorbrengen in een revalidatiecentrum.
Voor het donker wordt
Lotte (18) en Roos (16) zijn zussen en hebben allebei het syndroom van Usher. Dat betekent dat ze binnenkort doof en blind zullen worden. Hoe snel dat gaat is niet bekend, maar ze zien en horen nu al een stuk slechter dan hun leeftijdsgenoten. Ze laten zich daar echter niet door weerhouden om alles uit het leven te halen: Lotte doet een opleiding tot fotograaf en Roos is bezig haar eindexamen te halen. Tegelijkertijd willen ze ook nog een paar dingen doen voordat het te laat is, zoals het Noorderlicht met eigen ogen zien.