'Ik wilde zo graag geloven dat ik mijn biologische familie had gevonden'
Hoofdpersoon Mirjam Hunze over de documentaire 'De non en de wegwerpkinderen'
In 2019 wordt de Nederlandse non Truus Kuijpers, die in de jaren zeventig een kindertehuis in Chili runde, beschuldigd van kinderontvoering. De documentaire ‘De non en de wegwerpkinderen’ (WNL) bevraagt de adoptiepraktijken van Truus Kuijpers en geeft de getroffen kinderen een gezicht. Mirjam Hunze is een van hen. NPO Doc sprak haar over de documentaire.
De non en de wegwerpkinderen
Reconstructie van het verhaal van Truus Kuijpers die werd beschuldigd van babyroof.
De non en de wegwerpkinderen laat zien hoe Truus Kuijpers in de jaren zeventig en tachtig tweehonderd kinderen aan Nederlandse adoptieouders koppelde vanuit kindertehuis Las Palmas in Chili. In de film spreekt onderzoeksjournalist Tanja Kok met de Chileense moeders. Zij vertellen hoe ze in de kraamkliniek te horen kregen dat hun baby's waren overleden. In werkelijkheid werden die baby’s weggehaald en onder een andere naam ter adoptie aangeboden. Ook tekenden de moeders papieren, zonder dat ze konden lezen. Daarmee deden ze onbewust afstand van hun kind. En daar bleef het niet bij. Nadat het kindertehuis zijn deuren sloot, organiseert Kuijpers ‘rootsreizen’; adoptiekinderen kunnen onder leiding van Kuijpers hun biologische ouders ontmoeten. Later bleek uit DNA-testen dat in meerdere gevallen de geadopteerden aan verkeerde Chileense families werden gekoppeld.
In de documentaire zien we dat je in 1998 aanklopt bij de Nederlandse non Truus Kuijpers. Het is een laatste strohalm in je zoektocht naar antwoorden op de dringende vragen die je hebt over je adoptie. Wie heb je daarvoor allemaal om hulp gevraagd?
Mirjam Hunze: ‘In de documentaire vertel ik dat ik ben opgegroeid bij adoptiemoeder Corrie en vader Jan. Ik heb mijn adoptiemoeder naar mijn achtergrond gevraagd, maar zij kon mij niets vertellen. Het enige wat ze losliet, is dat ik opgegroeid ben bij een Chileense oma. Op mijn dertiende heb ik een brief geschreven aan die oma. Zij werd kwaad en verzocht mij haar niet meer te schrijven.
Achteraf gezien hadden de alarmbellen over mijn adoptie veel eerder af moeten gaan
Later heb ik ook nog het programma Spoorloos benaderd, maar volgens hen zaten mijn papieren te ingewikkeld in elkaar om er aandacht aan te kunnen besteden. Achteraf gezien hadden de alarmbellen over mijn adoptie toen al af moeten gaan. Nu blijkt dat er sprake is van vervalste documenten en onjuiste data. In de film zien we bijvoorbeeld dat er een Nederlandse naam op mijn paspoort staat in plaats van een Chileense naam.’
Truus Kuijpers laat uiteindelijk weten dat ze jouw biologische familie gevonden heeft. Uit een DNA-test die je later doet, blijkt dat ze je aan de verkeerde familie koppelde. Kun je hier iets meer over vertellen?
‘In de documentaire zie je dat ik in 2001 deelneem aan een rootsreis naar Chili, die aan elkaar hangt van merkwaardige gebeurtenissen. Zo is er een scène waarin ik voor het eerst op bezoek ben bij mijn zogenaamde broer, we komen er daar via een foto achter komen dat ik niet het zusje blijk te zijn die zij al die tijd hebben gezocht.
Twaalf jaar na deze eerste reis naar Chili, heb ik pas een DNA-test gedaan. Ik heb zo lang gewacht, omdat ik de waarheid niet onder ogen wilde zien. Ik wilde zo graag geloven dat ik mijn biologische familie had gevonden. Uit de DNA-test bleek uiteindelijk dat zij niet mijn biologische familie zijn.'
Hoe is het contact met Kuijpers verlopen nadat je ontdekte van de mismatch?
‘Op de laatste dag van de rootsreis zei ze dat ze geen contact meer wilde. Haar missie zat erop, zei ze. Prima, dacht ik. Maar toen ik jaren later achter de mismatch kwam, had ik natuurlijk heel veel vragen. Ik confronteerde de non en haar zus met een brief, maar zij reageerden nooit. Met behulp van een advocaat is het mij uiteindelijk gelukt om een afspraak met hen te regelen, maar deze heeft ze afgezegd. Daarna heb ik geen contact meer met haar opgenomen. Helaas heb ik nooit antwoorden gekregen op de vragen over mijn adoptie. Ook heb ik het bedrag dat ik heb betaald voor de rootsreis niet teruggekregen.'
Hoe heeft de adoptie jou beïnvloedt?
‘Het geeft een groot gevoel van onzekerheid om je familiegeschiedenis niet te kennen. Hoe moet ik mezelf begrijpen? Wie ben ik in de kern en welke feiten over mezelf kan ik wel en niet voor waar aannemen? De adoptie raakt ook een meer praktische aspecten, zo mis ik belangrijke informatie over mijn medische achtergrond. Als je je familiegeschiedenis niet kent, dan is dit erg onhandig als je moet worden onderzocht in het ziekenhuis.’
De wens om een kind te krijgen won het van de risico's die aan mijn adoptie kleefden
Waren jouw adoptieouders ervan op de hoogte dat jouw adoptie niet volgens de regels is verlopen?
'Mijn adoptieouders Jan en Corrie wilden heel graag kinderen. Eerst probeerden ze een kindje te adopteren via het BIA (Bureau Interlandelijke Adoptie). Daar kregen ze te horen dat ze te oud waren om in aanmerking te komen voor adoptie. Ze besloten om het via de particuliere weg te proberen. Aan adoptie buiten de officiële wegen zitten grote risico's, zoals dwang, vervalste documenten en gebrekkige controle. De wens om een kind te krijgen won het van de risico’s die aan mijn adoptie kleefden.'
Waarom wilde je meedoen aan de documentaire?
'Ik wil dat er meer aandacht komt voor geadopteerden die zijn geraakt door wantoestanden. Uit het rapport van commissie Joustra uit 2021 bleek dat de Nederlandse overheid lange tijd op de hoogte was van signalen van misstanden van interlandelijke adoptie. De Nederlandse overheid heeft excuus aangeboden, maar dat is niet genoeg.
Ik zou willen dat getroffenen genoegdoening krijgen
Ik zou willen dat getroffenen niet alleen excuses, maar ook genoegdoening krijgen. Hierbij kun je denken aan een nationale dag , een monument, of financiële compensatie. Alleen wanneer excuses gepaard gaat met daden, laat je zien dat je de getroffenen serieus neemt. Daartoe wil ik de politiek uitnodigen. Documentaires als De non en de wegwerpkinderen zijn een goede eerste stap.’