'In Sexbierum realiseerde ik me hoe ontworteld ik was'

Toen Tina Farifteh van Amsterdam naar Sexbierum verhuisde, had ze niet verwacht daar een serie over te maken. ‘Mijn vrienden dachten echt dat ik binnen een paar weken huilend terug zou komen’, vertelt ze. ‘Ik had er niet zo over nagedacht. Ik dacht dat even ergens anders wonen gewoon kon. Ik had niet verwacht dat het zo'n proces zou starten en het zoveel in mij zou losmaken.’

Landschap en thuisgevoel

Het landschap in Sexbierum was voor Farifteh de directe aanleiding om de camera op te pakken. ‘Het maakte heel veel in me los. Ik begon het landschap van mijn jeugd heel erg te missen, omdat het in Iran zo anders is. Daar heb je bergen, woestijn en rotsen, hier is het klei en wad. Het is heel anders, maar ook heel mooi.’

De regisseur onderzocht welke impact landschap heeft op thuisgevoel, maar al snel realiseerde ze zich dat je ergens thuis voelen ook te maken heeft met de mensen om je heen. Farifteh: ‘Doordat al die mensen daar zo extreem geworteld zijn, realiseerde ik me hoe ontworteld ik was. Dat had ik in Amsterdam nooit door, omdat daar veel mensen wonen die zich ook ontheemd voelen. Ik had het verlangen om aan een heel gewortelde gemeenschap te vragen hoe ik het zelf moest doen.’

Complexe vragen, lichtvoetigheid en humor

Fariftehs onderzoek gaat echter niet over het feit dat zij zich per se in Sexbierum wil wortelen. De regisseur: ‘Er zijn nu zoveel mensen die door verschillende redenen hun huis verliezen en weer moeten verplaatsen om te overleven. Om die grotere, universele vraag draait het. Sexbierum is een heel overzichtelijke gemeenschap en dat biedt een perfecte manier om zo'n complexe vraag te onderzoeken.’

Niet de meest lichtzinnige onderwerpen, maar Farifteh brengt het lichtvoetig en met humor. ‘Het is niet dat ik een stijl kies’, aldus de maker. ‘Het is gewoon een komische situatie. Dat zo’n vrouw als ik ineens daarheen gaat en denkt: ik kom hier wonen. En al die mensen denken: wat doe jij hier? Terwijl ik denk: wat doen jullie hier? Het is grappig en droog, maar tegelijkertijd is er ook wel een zware ondertoon. Dat zit in mij, maar is ook onderdeel van de wereld waarin we leven.’

Vriendschap met aardappelboer Auke

In Sexbierum sluit Farifteh vriendschap met Auke, een 83-jarige voormalige aardappelboer. De vonk slaat vrijwel meteen over wanneer ze elkaar ontmoeten tijdens een verhalenavond in het dorpshuis.

Fariteh: ‘Ik zag zo'n grote man die een beetje leek op een eigenwijze Sinterklaas. Hij kon geweldig vertellen en was onder de indruk van mijn verhaal over Iran. De volgende dag stond hij bij mij op de stoep. Hij belde net te hard en net te lang aan om te vragen of hij in de lokale krant over mij mocht schrijven. Sindsdien zijn we vrienden.’

Een vriend als Auke is waardevol voor iemand die zich wil wortelen op een nieuwe plek. ‘Ik had me niet gerealiseerd dat ik bijna geen oudere mensen ken in Nederland’, aldus de regisseur. ‘Iemand kennen uit een andere generatie, met wie je echt kunt levelen, die je zelf hebt gekozen en je kan vertellen hoe het vroeger was, zorgt niet alleen dat je kunt wortelen op een plek, maar ook in de tijd.’

“Ik denk aan je”

Wanneer het nieuws overspoeld wordt door berichten over het Iraanse regime, dat opnieuw eigen burgers vermoordt, stuurt Auke meelevende spraakberichten naar zijn nieuwe dorpsgenoot.

Farifteh: ‘Dat was zo bijzonder. Ik vind het heel leuk aan Auke dat hij heel eerlijk is. Als ik hem vraag: “Kan je je voorstellen dat ik het graf van mijn opa en oma nooit kan bezoeken?” Dan zegt hij: “Nee, daar kan ik me helemaal niks bij voorstellen.” Meestal willen mensen iets slims zeggen of iets oplossen. Maar het simpele feit dat hij zegt dat hij aan mij en mijn familie denkt, is heel groot. Dat hij zich in de situatie verdiept en een berichtje stuurt, ondanks dat hij het zich niet kan voorstellen, betekent ontzettend veel.’