Podcast DOCS

Begin jaren tachtig stond de universiteit bekend als links bolwerk. En nergens werd met zoveel enthousiasme actiegevoerd als in het Spinhuis, de afdeling Antropologie van de Faculteit Sociale Wetenschappen . Acties vóór vrouwenstudies, tégen grensoverschrijdend gedrag en vóór een fatsoenlijke studiefinanciering. Gedachtengoed dat je nu woke zou kunnen noemen. Toch waren er veel blinde vlekken, zo was er bijvoorbeeld nauwelijks oog voor racisme.

Cultuurfilosoof Ton Lemaire ziet bomen als onmisbare bondgenoten en schreef daarover zijn nieuwste boek. Zelf heeft Lemaire er honderden staan in ‘zijn’ dal in de Franse Dordogne. Marten Minkema ging bij hem op bezoek.

Dickpics fascineren programmamaker Anna Dijk mateloos. Het is een vorm van seksueel grensoverschrijdend gedrag die zij oprecht niet begrijpt. Waarom denken mannen dat iemand op zo’n foto zit te wachten? Of gaat het er juist om dat iemand dat níet wil? Zij gaat op onderzoek uit en praat met mannen en vrouwen over het fenomeen.

Mensen met long COVID (of post-COVID) zijn natuurlijk ontzettend saai en vervelend; miepen de hele tijd over energie. Ze willen begrip, maar begrijpen zelf niet wat er met ze aan de hand is. Michiel van de Weerthof kan het weten, want hij heeft zélf long COVID. Volgens de communicatieprofielen van DISC, die organisaties gebruiken om hun werknemers mee in te delen, is Michiel knalgeel. Dankzij COVID is zijn geel kapot en moet Michiel zichzelf opnieuw uitvinden. Hij bezoekt voor het eerst van zijn leven een echte werkvloer, gaat te rade bij groenen, blauwen, roden en andere gelen en deelt zijn bevindingen met zijn ergotherapeut.

Frederike Luijten (25) is recent benoemd tot stadsdichter van Tilburg. Deze stad omarmt de poëzie in het publieke domein, Frederike is al de elfde stadsdichter daar. Dertig kilometer verderop, in Breda, hebben de inwoners het minder getroffen. De laatste dichter die zich officieel stadsdichter mocht noemen, Kees van Meel, heeft jaren geleden zijn pen aan de wilgen gehangen. René Oomen onderzoekt in beide steden de wereld van de stadspoëzie.

De gender reveal party, waarbij het geslacht van een ongeboren kind feestelijk wordt bekendgemaakt, wordt steeds populairder, maar is ook omstreden. Hoe is dit nieuwe zwangerschapsritueel ontstaan en waarom roept het zoveel emotie op? In de documentaire Roze of blauw beleven de makers hun allereerste gender reveal party, ze bezoeken twee enthousiaste echoscopisten, een vader die zijn kinderen zo ver mogelijk van genderhokjes wil houden en ze spreken een onderzoekster die is gespecialiseerd in moderne rituelen.

Begraafplaatsen zijn een gemeenschap op zich. Mensen die een naaste hebben verloren, vinden hier troost of proberen die te vinden, bij het graf van hun geliefde óf bij de andere bezoekers van de begraafplaats. Wie hetzelfde meemaakt, heeft vaak aan een half woord genoeg. De documentaire geeft een inkijkje in de mini-samenleving die een begraafplaats is, aan de hand van het verhaal van Anton, die elke dag bij het graf van zijn vrouw te vinden is.

Boekenmarkten zijn nog altijd een succes. Terwijl je langs honderden meters kraampjes schuifelt denk je misschien dat je deelneemt aan een oude ontspannen traditie, maar het echte begin van de boekverkoop op straat is een eeuwenoud verhaal van armoede en afzien.

Hoe geef je na een verslaving opnieuw invulling aan je leven? Zolang Djuna Kramer zich kan herinneren, was haar vader verslaafd aan heroïne. Maar sinds een paar jaar is hij clean, en lijkt het beter met hem te gaan dan ooit. Zou het deze keer echt zijn, vraagt ze zich af, en wat betekent dat voor hun band? Vragen die des te meer prangend worden nu zij zelf binnenkort moeder is.

Chili staat dit jaar stil bij de staatsgreep, die plaatsvindt op 11 september 1973. De socialistische president Salvador Allende komt daarbij om het leven en de rechtse Augusto Pinochet grijpt de macht. Hoewel Pinochet al sinds 2006 dood is, zorgt zijn dictatuur nu nog voor verdeeldheid in het land; arm versus rijk, links versus rechts, martelaar versus beul. Voor correspondent Boris van der Spek is het een thema dat in alle gesprekken en reportages terugkomt. Hij maakte de documentaire De open wonden van Chili – en stuitte daarbij op een onwaarschijnlijke vriendschap.

Radiomaker Richard den Haring reist afgelopen januari mee met Anne. Zij helpt met haar vrijwilligersteam van Stichting Israa Palestijnse vluchtelingen. Het team deelt dekens, matrassen en dieselolie uit in diverse vluchtelingenkampen in Libanon.

“Ben ik een Surinamer?” Die vraagt stelt Ischa aan de enige autoriteit die hij op dat gebied kent: zijn 80-jarige oma. Zij werd onlangs 80 en woonde de eerste 23 jaren van haar leven in Suriname. Hoewel de familiegeschiedenis van deze Jane de Miranda nauw samenhangt met de geschiedenis van Suriname en Ischa zowel afstamt van slaven als hun houders, weet hij er beschamend weinig van.

Veel slachtoffers van seksueel kindermisbruik missen wat ze misschien wel het meest nodig hebben: erkenning van wat hen is aangedaan. Ted van Lieshout, in zijn jeugd slachtoffer, kreeg die erkenning wel.

DOCS tipt de podcast Ranchi Baby's. Deel 1: Martin Esser – Sieraad en litteken.

Wat gebeurde er met de winkels van Jacob Menko? Jacob Menko opende voor de oorlog vier warenhuizen. Na de oorlog zijn de winkels verdwenen, net als Jacob zelf. Hij is vermoord, samen met zijn vrouw en twee kinderen. Eén dochter, Emmy, overleeft de oorlog. Zij heeft nog steeds geen idee wat er met de winkels van haar vader gebeurd is. Haar kleindochter Rose Heijnen gaat op onderzoek uit.

Sinds Staatsbosbeheer het publiek de gelegenheid heeft geboden om zogenaamde herinneringsbankjes te laten plaatsen, zijn er op heel veel plaatsen in natuurgebieden banken neergezet met een plaatje erop waarop een overleden dierbare herdacht wordt.

Hoe krimp je als groei de norm is? In een wereld waar de meeste mensen groei als iets positiefs zien, gaan er de laatste jaren steeds meer stemmen op om juist te krimpen. Want naast de CO2 uitstoot , moet ook ons grondstoffenverbruik drastisch naar beneden. Als iedereen op onze planeet zou leven als in Nederland, dan hebben we 3,6 aardes nodig. Maar hoe krimp je als iedereen voorgeprogrammeerd staat op groei? En wat levert krimp ons op?

DOCS tipt een podcastserie! Mathieu Wijdeven ontdekt dat hij een betovergrootvader heeft die dichter, kunstenaar en theatermaker was, G.G.T Rustwijk.