Podcast DOCS

In het Noord-Duitse plaatsje Leer vindt jaarlijks een bijzondere herdenking plaats. Op 25 april staat men hier stil bij de dood van vijf Nederlandse verzetsstrijders. Kornelis Fielstra was één hen. Zijn zoon Kees ontdekt pas 65 jaar later de absurde en gruwelijke details van zijn dood. Samen met de Duitse stadsarchivaris Menna Hensmann initieert hij een bescheiden herdenking, in een land waar herdenken verre van gewoon is.

Aan de rand van Gent ligt AardigAards. Een moestuin waar boer Bart iedereen met open armen ontvangt. Elke woensdagmiddag komen vrijwilligers er samen, om te zaaien, planten, oogsten, snoeien. Ze komen wroeten in de aarde, maar vaak ook in hun eigen gedachten.

In Grondverzet gaat Katoo De Langhe naar AardigAards. Tussen het oogsten van pompoenen en het snoeien van tijm gaat ze in gesprek met de wroeters. Over de planten, de zwijnen en het worstelen met de hoge verwachtingen die het leven aan ons stelt.

Opvallend veel Oekraïense soldaten blijken te dichten. Via hun gedichten en persoonlijke notities maken deze oorlogsdichters invoelbaar wat in gewone taal niet te vangen is - en proberen ze hun eigen menselijkheid te redden.

Deze week tipt DOCS: Dichter aan het front, een nieuwe podcast-reeks VPRO’s Bureau Buitenland, gemaakt door Michiel Driebergen, Edwin Koopman en Kateryna Shutalova. Hier, bij DOCS hoor je de eerste aflevering. De andere delen zijn te beluisteren via NPO Luister.

Marjolein Sprenger groeide op in Amsterdam Zuidoost, hét multiculturele stadsdeel van Amsterdam. Maar 25 jaar later leeft ze in een witte bubbel – en past ze precies in het persbericht van het CBS: van alle Nederlanders leven goedverdienende, hoogopgeleide Nederlanders het meest in hun eigen bubbel. In deze documentaire onderzoekt ze hoe dat zo gekomen is, en of haar klasgenoten van het VWO in Zuidoost hetzelfde is overkomen.

De nacht brengt avontuur, vergetelheid, gevaar. In De nacht is van mij volg je twee mensen die zich los van elkaar bewegen door de nacht, een man en een vrouw. Tegen een decor van rumoerige straten, door bier verschraalde kroegen en uitgestorven parkjes, nemen podcastmakers Evelien Veldboom en Michaël van Putten ons mee op die reis. Lijken hun nachten op elkaar? Of beleven ze de nacht heel anders?

Wist je dat poëzie een heel belangrijk onderdeel is van de Afghaanse cultuur?

Tijdens haar woningzoektocht stuit Lotteke Boogert op een huisje in de haven van het Noord-Hollandse Marken, met een interieur dat regelrecht uit 1900 lijkt te stammen. Het blijkt zowel de woning als de onderneming te zijn geweest van de bekendste inwoner van Marken, Sijtje Boes.

Twee jonge Turks-Nederlandse zussen, Betül en Bergün, vertrekken vanuit Etten-Leur naar Istanbul om zich aan te sluiten bij een Turkse protestband. Sindsdien zitten ze bijna non-stop in de gevangenis. Podcastmaker Emmie Kollau volgt met researcher Catrien Spijkerman de zussen en hun ouders Gunay en Erdem al ruim vier jaar.

Deze week in DOCS de eerste aflevering: Met een dwarsfluit in je rugzak. De hele serie is te vinden op NPO Luister.

De documentaire Het geboorteprotocol is een persoonlijke zoektocht van Esmee Dirks naar het belang van autonomie binnen het geboortezorgsysteem. De geboorte van haar zoon, bijna 4 jaar geleden, ging gepaard met een reeks medische interventies, maar was dat eigenlijk wel nodig?

IJsbloemen op de ramen, schaatsen op bevroren weilanden, wintertenen. En sneeuw om manshoge sneeuwmannen van te maken. Het zijn zoete herinneringen aan barre winters. Maar koude winters worden almaar schaarser. Om vandaag de dag nog échte winter te vinden, moet je naar de bergen. Hoe echt is die winter? Geen wintersport kan zonder kunstsneeuw. Is de winter een illusie geworden?

Wat betekent het als je vader in 1944, midden in de Tweede Wereldoorlog, een boom plant in Palestina? En wat als die boom onderdeel blijkt van een gigantische operatie om met bossen de geschiedenis te herschrijven – en mensen te verdrijven? Wat begint bij een vergeeld certificaat uit een stoffige doos groeit uit tot een diepgravende verkenning van een vergeten wapen in het Israëlisch-Palestijnse conflict: bomen. Wil je meteen doorluisteren? De hele serie is nu al te vinden op NPO Luister.

Oma zit op een avond te gniffelen achter haar laptop. Een oude vlam heeft online contact met haar gezocht. Zestig jaar geleden groeide in Frankrijk deze vakantieliefde uit tot een serieuze relatie, die onverwachts eindigde. Waarom precies, is onduidelijk. Kloppen oma’s vermoedens dat het aan haar huidskleur lag? In De Guy van Oma gaan twee negentigjarigen in gesprek met kleindochter en audiomaakster Kenza Cruden over de liefde. Overwint die alles?

Opeens begon het peertje van de keukenlamp fel te flikkeren. Opa mopperde nog dat hij het vorige week had vervangen. Maar toen zei oma, ineens: "Ach… dat is Hans, die komt even dag zeggen.” En even later, bijna achteloos: “Maar jullie weten toch dat Nina een reïncarnatie is van Hans?” Een opmerking die de rest van de familie alweer snel vergeet, maar die kunstenaar en radiomaker Nina van Tuikwerd nooit meer zal loslaten.

Een Poolse oogarts ontwikkelde eind negentiende eeuw het Esperanto: een taal die wereldwijd voor verbinding moest zorgen. Maxine van Veelen onderzoekt wat er van die droom is overgebleven. Ze duikt in de reisverslagen van een jonge Esperantist en in het interbellum geboren Texelaar en spreekt Pjotr, een Belgisch-Oekraïense man die twijfelt over de draagkracht van het Esperanto. Waar liggen de grenzen van hun idealisme?

Programmamaker Qali Nur volgde anderhalf jaar lang de 30-jarige Medhat. De Palestijnse elektrotechnicus groeide op in een vluchtelingenkamp in Syrië en later in Gaza. In 2014 verloor hij zijn huis tijdens een bombardement op Gaza en moest Palestina ontvluchten vanwege het Israëlische geweld. Eenmaal in Nederland bouwt Medhat een nieuw leven op. Dat lijkt goed te gaan, tot 7 oktober 2023.

De Nederlands-Hongaarse Mariëlle van Luijk is violiste, folkinfluencer en verzamelaar van de volgens haar bijna sprookjesachtig mooie Hongaarse volkskleding. Zes jaar geleden verhuisde ze van Nederland naar Hongarije. Was ze nu thuisgekomen? Zaten de Hongaren wel op haar verzamelwoede te wachten? Opeens is ze niet meer de enige die met belangstelling naar haar klederdracht kijkt. Ze begint zich af te vragen of het wel zo sprookjesachtig is wat ze in haar kast bewaart.

Het is 80 jaar geleden, 6 en 9 augustus 1945, dat de Amerikanen een vernietigende atoombom gooiden op Hiroshima en Nagasaki, om een einde te maken aan de Tweede Wereldoorlog. Hierdoor werden zo’n 250.000 mensen direct vermoord en velen stierven later aan stralingsziekte en kanker. In De Boom van Hoop volgt kunstenaar Conform Cox een overlevende van dit bombardement.