Terwijl Rotterdam verandert, leggen Tinus en Bep haar oude ziel vast met een fotocamera. In De toekomst is failliet portretteert Suzanne Koopstra het stel. Het is een korte magisch-realistische documentaire geworden over nostalgie en blijvende liefde voor de stad. Tinus en Bep hebben een archief aangelegd met een half miljoen foto’s van nieuwbouw- en sloopprojecten in de stad.
Liefde voor Rotterdam
Koopstra herkent zichzelf in de liefde die het stel voor Rotterdam heeft en in de obsessieve wens om iets vast te houden. Maar waar we in het maatschappelijk debat vaak zien dat het niet willen loslaten leidt tot het afwijzen van nieuwe groepen mensen, blijft Koopstra daarvan weg.
De regisseur legt uit: ‘Als maker heb je die specifieke keuze. Documentaire maken is niet de camera aan- en uitzetten en dat dat dan je film is. Je knipt, je plakt, je bedenkt. Deze film gaat over het collectief verlangen naar behoud van dingen en dat is voor heel veel groepen in Rotterdam een groot thema.’
Om dit weer te geven is volgens de regisseur de samenwerking tussen haar en hoofdpersonen Tinus en Bep cruciaal. ‘Zij weten wat ik ga maken en ik vraag hen wat zij willen maken. Het is écht een samenwerking.’
Suzanne Koopstra
Werkelijke communicatie en zelfreflectie
Hoe ziet deze nieuwe maker de verschillen tussen de oudere generatie documentairemakers en de nieuwe generatie?
'De wereld is heel anders nu', stelt Koopstra. ‘De wereld laat zich niet meer zo makkelijk filmen, omdat we weten wat voor consequenties het heeft. Waar een analoge camera nog onschuld met zich meebracht, is een digitale camera in een wereld waar technologie tegen je wordt gebruikt niet meer onschuldig.'
Ze ziet dat haar generatie filmmakers hierdoor bepaalde vaardigheden heeft ontwikkeld: 'Los van technologie heeft onze generatie een enorme ontwikkeling gemaakt op het gebied van werkelijke communicatie en zelfreflectie.'
Still uit 'De toekomst is failliet'
'Je doet al ingrepen in de werkelijkheid, dus waarom ga je niet all out?'
Koopstra gebruikt graag visuele effecten en world building in haar documentaires. Voor De toekomst is failliet zijn maquettes gebouwd en in haar derdejaars film Pleasant Hell zit animatie verwerkt.
Niet heel gebruikelijk in documentaires, maar volgens de regisseur heeft de werkelijkheid dit nodig. 'De werkelijkheid zoals die is, is voor mij niet de volledige representatie van die werkelijkheid. Dat zit in veel meer dan alleen plat naar buiten te kijken en zeggen: dit is het. De werkelijkheid zit ook in je hoofd.'
Volgens Koopstra doe je als regisseur sowieso al aan world building: 'Niet die kant opdraaien met de camera, maar wel deze kant. De ene vraag wel stellen en de andere niet. Hier knippen en niet daar. Je doet al ingrepen in de werkelijkheid, dus waarom ga je niet all out?'
Een nieuw geniaal idee?
Met De toekomst is failliet won Koopstra tijdens het Nederlands Film Festival 2024 de Filmfonds Wildcard. Hieraan hangt een geldbedrag, waarmee de winnaar een nieuwe film mag maken. Wat zijn Koopstra’s plannen? 'De toekomst is failliet was mijn afstudeerfilm. Daar zat dus een tijdsklokje aan vast. In het geval van mijn nieuwe film is het tijdsklokje niet zo alarmerend. Ik stel het maken ervan enorm uit.'
De regisseur wacht nog op het geniale idee voor haar nieuwe film, maar ze licht vast een tipje van de sluier op. 'De kans is groot dat het weer in Rotterdam wordt gefilmd.'