Oorlog

Oktober '42. Koningin Wilhelmina houdt voor Radio Oranje in Londen een toespraak met daarin de volgende passage: "...ja, het stelselmatig uitroeien van onze Joodsche landgenoten, voel ik als ons persoonlijk aangedaan...". Maar de Nederlandse regering in Londen treft geen maatregelen.

De Nederlands-Bosnische filmmaker, journalist en muzikant Sergej Kreso reist samen met de van oorsprong Belgisch-Afrikaanse rock ’n roll muzikant Jack Roskam door de Balkan.

Wat beweegt de westerlingen die zich naar de meest verafgelegen, onherbergzame en soms zelfs gevaarlijke gebieden begeven om daar goed te doen voor de medemens? In Yei, een stadje in Zuid-Soedan, is na vele jaren oorlog een groot deel van de gevluchte bevolking teruggekeerd. Het is een van de armste plekken ter wereld, vrijwel zonder infrastructuur.

Bataljon Zeeland was het eerste Nederlandse naoorlogse bataljon, opgericht vanuit het verzet door Prins Bernhard in het laatste oorlogsjaar 1944 om Noord-Nederland te bevrijden. Toen Duitsland capituleerde werden de jonge mannen op hetzelfde contract naar Indonesië gestuurd. Het werden 2,5 zware tropenjaren.

In 2003 emigreerde de Zweedse documentairemaker Jennifer Pettersson naar Israël om daar een nieuw leven te beginnen met haar Israëlische vriend. Ze is joods, maar wist weinig van Israël toen ze er ging wonen. Ze hield het er niet lang vol. Het Midden-Oostenconflict drong steeds meer haar leven binnen. Het kostte haar steeds meer moeite om een normaal bestaan op te bouwen te midden van aanslagen en bezetting.

D-day: 6 juni 1944 landden de geallieerden op de stranden van Normandië. Wim Mol organiseert vanaf de jaren '60 historische busreizen naar Normandië. Niet om het militaire oorlogsverhaal te vertellen, maar om de menselijke tragedie te laten zien. Mol heeft de Tweede Wereldoorlog als kind meegemaakt en ageert daarom nog altijd tegen oorlog en onrecht.

In 2007 wordt de Nederlandse militair Timo Smeehuijzen (20) gedood door een autobom in Tarin Kowt, Afghanistan. Bij de zelfmoordaanslag komen ook Afghaanse kinderen om het leven. Timo's ouders Ruud en Karin besluiten niet lang daarna voor de kinderen in Tarin Kowt een school op te richten en brengen daarvoor 203.000 euro bijeen. Dan slaat het drama opnieuw toe.

In deze aflevering is de lange documentaire 'Het was twintig jaar vechten', van Koos van Noppen en de minidoc Batenburg te beluisteren. Na 20 jaar neemt directeur Cees Biezeveld afscheid als directeur van het Nationaal Monument Kamp Amersfoort. en blikt hij terug op zijn jeugd als kind van oorlogsslachtoffers en op de moeizame ontwikkeling van het kamp.

In deze aflevering van Holland Doc radio is de lange documentaire Cambodja's verzwegen verleden en de minidoc Leven op een poolstation te beluisteren. Cambodja's verzwegen verleden gaat over het Cambodja Tribunaal dat de ex-topfiguren van de Rode Khmer moet berechten. Hoe gaat de gewone Cambodjaan tien jaar na de dood van Pol Pot om met zijn gruwelijke verleden, wat is er geworden van de slachtoffers van de killing fields?

Wat betekent het om je geliefde te zien vertrekken naar een gevaarlijk gebied, in de wetenschap dat de kans bestaat hem of haar niet meer terug te zien?

In deze uitzending van Radio Atelier is het programma 'Van de wolven' te beluisteren. In gesprekken met Tsjetsjenen die de oorlog thuis ontvluchtten, zocht programmamaakster Catharine van Campen naar de beelden die bij velen van hen door hun hoofd spookten. De meest sprekende plaatste zij in een foto-album in geluid.

Documentaire over de herinneringen van een aantal Nederlandse blauwhelmen aan verschillende oorlogsgebieden: herinneringen die onlosmakelijk verbonden zijn met bepaalde muziek die hen troost gaf in den vreemde.