Oorlog

verboden vlucht

Getekend, veteranen in therapie' is een film over de diepe sporen die de oorlog soms achterlaat in de ziel. Documentairemaker en journalist Coen Verbraak volgde een jaar lang cliënten en zorgprofessionals binnen het Landelijk Zorgsysteem voor Veteranen (LZV). Het resultaat geeft een bloedstollende inkijk in de wereld van het gevecht dat pas na thuiskomst wordt gevoerd.

In 'Buitenkampers' vertellen Indische Nederlanders voor het eerst over de gruwelijke plunderingen en moordpartijen die zij meemaakten tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog. De onafhankelijkheidsoorlog begon direct nadat de Japanners capituleerden in 1945.

Het voetbalveld staat symbool voor de politieke conflictsituatie die momenteel speelt in Rwanda.

In maart 2014 wass het tien jaar geleden dat koningin Juliana overleed. In de geschiedschrijving en in ons collectieve geheugen overheerst het beeld van de jonge prinses Juliana die in 1940 in Canada een veilig heenkomen moet zoeken met de kleine prinsesjes om zo de toekomst van de troon veilig te stellen.

Onlangs verscheen bij uitgeverij Reservaat een boekje van Heere Heeresma, getiteld Kaddish voor een buurt. De schrijver Heere Heeresma, overleden in 2011, bekend van boeken als Han de Wit gaat in Ontwikkelingshulp en Zwaarmoedige verhalen voor bij de Centrale Verwarming ging zo’n tien jaar geleden met radiomaker Anton de Goede naar de Olympiabuurt in Amsterdam Zuid om daar herinneringen op te halen aan zijn door de oorlog getekende jeugd.

Als er iets is veranderd de laatste jaren is het Aleppo, een van de oudste steden ter wereld. De Syrische stad waar nog maar kort geleden Arabieren, Christenen, Koerden, Armeniërs, Druzen en Turkomannen behoorlijk vreedzaam leken samen te leven. Maar de burgeroorlog heeft de stad op vele fronten veranderd.

Oorlog is het vliegwiel van de geschiedenis. Maar de 'good old war' is niet meer. Vanaf nu zullen niet mensen, maar robots de belangrijkste actoren zijn in een oorlog. Het strijdperk zal bemand worden door dodelijke micro-vliegtuigjes zo groot als een libelle, mitrailleurboten, muilezel-robots en drone-zwermen. Een volledige robotoorlog, zonder tussenkomst van de mens, ligt in het verschiet. Over deze verandering gaat de radiodocumentaire 'Onbemande Oorlog' van Jan Maarten Deurvorst.

De oorlogsmisdaden die Nederlandse militairen tijdens de politionele acties in Indonesië gepleegd hebben, waren waarschijnlijk veel talrijker dan de 76 die in het officiële onderzoek, de excessennota, vermeld staan.

'Daddy doll' is een portret van kinderen die opgroeien op een Amerikaanse legerbasis. Ze nemen afscheid van hun vader die wordt uitgezonden naar Afghanistan. Een pop in legeruniform houdt de kinderen gezelschap tijdens het lange wachten op pappa's terugkeer naar de basis. Een veilige wereld achter hoge hekken, waar het toch altijd oorlog is.

Sinds anderhalf jaar is Martine Hulsman de humanistisch geestelijk verzorger van 42 Pantserinfanterie Bataljon der Limburgse Jagers. Op de kazerne in Oirschot, maar ook daarbuiten, is zij dag en nacht operationeel om haar militairen bij te staan bij calamiteiten binnen 'het bedrijf' en ook bij persoonlijke problemen.

Een documentaire over de haat-liefde verhouding tussen een oud-matroos en de Koninklijke Marine. Harm de Jong (85) koestert én vervloekt zijn deelname aan de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog en de Korea Oorlog. Ruim zestig jaar na dato ondervindt hij nog dagelijks de gevolgen van die tijd.

Op 21 september 1944 werd een van de grootste Engelse bevoorradingsvliegtuigen, de Short Sterling, neergehaald door de Duitsers. Om het dorp Batenburg te sparen probeerde de piloot het vliegtuig op de Maas te laten landen, maar dat mislukte. Het vliegende fort boorde zich in de oever. Enkele bemanningsleden overleefden de ramp door manhaftig optreden van Batenburgers. De piloot echter kwam om.

Langs de Amsteldijk in Amsterdam ligt een herinneringsplaats, Rozenoord. Een bronzen plaat getuigt van wat hier plaatsvond ´Op deze plaats werden in de laatste maand van de Tweede Wereldoorlog meer dan 100 Waterlanders door de Duitse bezetter gefusilleerd.' Op de jaarlijkse herdenking 4 mei j.l. las de wethouder van het stadsdeel Oud Zuid een getuigenverslag voor: "een ijzige stilte trad in terwijl de kruitdamp langzaam met de wind wegtrok over het sombere land." Er zijn veel van dit soort plekken in Nederland, ook op De Dreef in Haarlem staat een monument.

Pishko Gurgy is in zijn kleine huiskamer in Heiloo bezig aan z'n nieuwste beeld. De Koerdisch-Irakese kunstenaar maakt al 25 jaar ieder jaar een kunstwerk ter nagedachtenis aan de gifgasaanval van Saddam Hoessein op de Koerden in Noord-Irak. Deze aanval in Halabja in 1988 was de dodelijkste gifgasaanval sinds de Eerste Wereldoorlog. En veel van Pishko's vrienden en familieleden kwamen er bij om.

In ‘Rock the War’ staat de relatie tussen oorlog en popmuziek centraal. Het programma valt uiteen in twee delen: een documentair gedeelte en een uur waarin bekende popnummers aan bod komen die de oorlog als thema hebben.

Bart van der Schelling ( 1892-1970) was zanger, schilder, en veteraan van de Spaanse Burgeroorlog (1936-1939) – hij maakte deel uit van de Internationale Brigaden: meer dan 30.000 jonge mensen uit meer dan 50 landen die hun leven waagden om de Republiek Spanje te helpen tegen de fascisten. Bart emigreerde in 1927 naar de VS.

Eliza Thomson is een van de vele Indische Nederlanders die na de bevrijding uit het Jappenkamp Indonesië hals over kop moest verlaten. Niets kon ze meenemen, ook haar fotoalbums was ze kwijt.