Vijf kijktips voor Movies that Matter 2026

MARIINKA

Pieter-Jan de Pue | 94 minuten | België, Nederland, Duitsland

© CPH:DOX

‘Je zult nog versteld staan als we Donetsk terugveroveren’, zegt Mark over de telefoon tegen zijn broer Ruslan. ‘We gaan jullie helemaal kapot maken.’ De broers Zolotko staan recht tegenover elkaar: Mark vecht voor Oekraïne, Ruslan zit in het Russische leger. Ze hebben nog twee broers: Maksim is ernstig gewond geraakt en zit al enige tijd in een rolstoel. Daniil is als kind geadopteerd door een christelijke Amerikaanse familie.

Intussen wordt in het Oekraïense grensstadje Mariinka de jonge verpleegkundige Natalia permanent geconfronteerd met de gevolgen van de oorlog, die in dit gebied al sinds 2014 woekert. Haar beschadigde jeugdvriendin Angela pendelt in deze film van Pieter-Jan De Pue, in de loop van tien jaar gefilmd, ondertussen met allerlei smokkelwaar op en neer naar de frontlinie.

Via deze jonge Oekraïners toont de Belgische filmmaker dat in hun land alles van waarde daadwerkelijk weerloos is geworden. Deze fraaie en aangrijpende film springt voortdurend op en neer in de tijd, door de formatieve jaren van jonge mensen waarmee het leven lelijke trucs heeft uitgehaald, en toont zo op diverse niveaus de totale ontwrichting die oorlog teweeg brengt.

Alles moet beter

Dikla Zeidler | 55 minuten | Nederland

© Movies that Matter

Ze zijn in het geweer gekomen tegen het systeem. Drie Nederlandse twintigers die naar hun eigen overtuiging simpelweg geen andere keuze hebben. Gedwongen door hun geweten, gezonde verstand of wanhopige situatie.

PvdA-commissielid Ruben Schilt lekte geheime informatie over een mogelijke schikking tussen de gemeente Dordrecht en de chemiefabriek Chemours. Klimaatadviseur Sam Schwencke van de gemeente Den Haag gaf haar baan op en sloot zich aan bij Extinction Rebellion. En Rohan Mahtabsing probeert als kinderslachtoffer van de Toeslagenaffaire al jaren zijn recht te halen.

Regisseur Dikla Zeidler volgt dit gevecht tegen een slinkse ‘massavergiftiger’, de fossiele industrie en het aloude ‘van het kastje naar de muur’-systeem in al z’n gedrevenheid, woede én opwinding. Deze geheel bij de tijdse docu is bovendien doorsneden met vurige concertfragmenten van de Amsterdamse punkband Hang Youth en uitgesproken zielsverwanten zoals Ploegendienst en Sophie Straat.

Intussen betalen Zeidlers hoofdpersonen ook de tol voor hun activisme. Ruben dreigt te worden vervolgd, ‘veelpleger’ Sam moet voor de rechter verschijnen en Rohan wordt ingeschat als ‘zelfredzaam’ (en wordt in de praktijk dus aan z’n lot overgelaten). Deze urgente en energieke film toont hoe ze desondanks strijdbaar blijven. Met het onwankelbare geloof dat het niet alleen beter móet, maar ook kán.

Killing Anna

Sam Benstead | 75 minuten | Nederland, Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Syrië

© Movies that Matter

Wanneer de Syrische dictator Assad in 2011 wordt geconfronteerd met aanhoudend verzet tegen zijn schrikbewind, slaat hij bruut terug én verdonkeremaant hij het bewijs daarvan. In 2019 weet Uğur Ümit Üngör, hoogleraar Holocaust- en Genocidestudies, echter de hand te leggen op videobeelden van ernstige oorlogsmisdaden. Hij ontwaart daarop een officier van de Syrische inlichtingendienst die de lakens lijkt uit te delen. Samen met zijn student Annsar Shahhoud gaat Üngör op zoek naar deze ‘Shadow Man’.

Ze bedenken een list om in contact te komen met deze bruut. Op Facebook creëren ze een nepprofiel voor een pro-Assad meisje uit Homs, dat in het buitenland studeert. Onder de schuilnaam ‘Anna Sh’ begint Annsar vervolgens een online-netwerk op te bouwen, waarna ze contact legt met de hoofdverdachte zelf. Die gesprekken vormen het hart van deze reconstructie van hun enerverende Catfish-operatie.

Die legt een angstaanjagende wereld bloot. Waarin gewone mensen kunnen uitgroeien tot monsters. En hoewel de Syrische leider inmiddels met donderend geraas van zijn zelf gecreëerde voetstuk is gevallen, lijkt het loslippige hoofd van Assads doodseskader, dat in zijn opdracht zonder scrupules moordde, de dans vooralsnog te ontspringen.

Cutting Through Rocks

Sara Khaki, Mohammadreza Eyni | 94 minuten | Verenigde Staten, Canada, Chili, Qatar

© Movies that Matter

Als de Iraanse vrouw Sara Shagverdi zich verkiesbaar stelt voor een plek in de lokale volksvertegenwoordiging, maakt ze in deze voor een oscar genomineerde documentaire heel wat los. Nu is Sara ook geen gewone vrouw. Ze werd door haar vader, die eigenlijk op een zoon had gehoopt, behandeld als een jongen. Sommige mannen vinden ’t desondanks maar niks dat zij politiek actief is geworden.

Het Iraanse echtpaar Sara Khaki en Mohammadreza Eyni, dat met deze observerende film debuteert, laat zien hoe een vrouw zoals Sara werkelijk alles moet bevechten en vrijwel permanent - direct of juist zeer slinks - wordt tegengewerkt. Ze kan elk ogenblik alles kwijtraken, zelfs haar eigen identiteit.

Wanhoop en moedeloosheid nemen ‘t in deze indringende film soms dan ook over van strijdlust en optimisme. Over een gevecht dat weliswaar kan - en ook moet - worden aangegaan, maar dat tegelijkertijd nooit is te winnen. Want emancipatie mag dan beginnen bij jezelf, in het eigen hoofd en hart, maar blijft toch ook afhankelijk van de wereld eromheen.

The Six Billion Dollar Man

Eugene Jarecki | 129 minuten | Verenigde Staten, Duitsland

© IDFA

Regisseur Eugene Jarecki hamert ‘t er bij de start nog even in: vóórdat Julian Assange een hacker, een verkrachter en een spion werd (genoemd), was hij de man die in 2010 met WikiLeaks de beruchte Collateral Murder-video publiceerde. Schokkend beeldmateriaal waarmee ondubbelzinnig werd aangetoond dat Amerikaanse militairen zich in Irak schuldig maakten aan oorlogsmisdaden.

Want daar ligt de oorsprong van al wat Assange daarna overkwam: een beschuldiging van seksueel misbruik in Zweden, een jarenlang verblijf als verstekeling op de Ecuadoriaanse ambassade te Londen en daarna nog een tragische periode van eenzame opsluiting in de Engelse gevangenis Belmarsh. Een rechtsgang die in totaal toch al gauw veertien jaar in beslag heeft genomen. Niet eerder werd dit verhaal zo compleet, goed gedocumenteerd en meeslepend gepresenteerd.

Deze essentiële film toont aan dat de man - of je nu sympathie voor hem hebt of niet; alsof dat er eigenlijk toe doet - stelselmatig kapot is gemaakt. Een kwaadaardig geval van ‘kill the messenger’, waarvan iedereen die belang hecht aan het vrije woord ernstige buikpijn zou moeten krijgen.

Meer over Movies that Matter 2026