maandtips september

Maakt het feit dat je de stemmen in je hoofd zelf gecreëerd hebt, ze automatisch ook nep? Die vraag stelt psychiater Dirk in ‘Mijn woord tegen het mijne’ aan een jonge vrouw die maar liefst negentien stemmen hoort. Het antwoord weten ze beiden niet. Maar één ding is zeker: voor de vijf mensen die we leren kennen in deze documentaire zijn de gevolgen van de stemmen in hun hoofd allesbehalve nep.  

Regisseur Maasja Ooms is gefascineerd door het brein en de menselijke geest. Dat bleek al uit haar veelgeprezen drieluik over de falende jeugdzorg: Alicia, Rotjochies en Jason. In deze film bevinden de hoofdpersonen zich in een therapeutische setting, waar een psychiater – voor de kijker buiten beeld ­– een gesprek leidt. Daarbij spreekt hij niet alleen over, maar ook rechtstreeks mét hun stemmen, die allemaal een eigen naam, leeftijd en persoonlijkheid hebben. Ze laten zich niet zomaar kennen, want een succesvolle psycholoog zou nog weleens het einde van hun bestaan kunnen betekenen. 

In Mijn woord tegen het mijne geeft Maasja Ooms een fascinerende kijk achter de schermen van deze revolutionaire vorm van therapie, waarbij niet uitbanning van de stemmen, maar leven met, acceptatie en zelfinzicht het doel zijn.  

Om een lesbienne in het wild te herkennen kan je op een aantal dingen letten. Heeft ze korte nagels? Draagt ze een zwarte top zonder mouwen? En draagt ze haar sleutels aan een karabijnhaak aan haar broek? Bingo. Maar dan moet het moeilijkste deel nog komen: lesbisch flirten.  

In deze Teledoc Campus gaat regisseur Ciska Meister samen met haar vriendinnengroep op onderzoek uit. Allemaal blijken ze vergelijkbare ervaringen te hebben. De twijfel of iemand gewoon vriendinnen wil zijn of dat er meer in zit. En de angst om als opdringerig te worden gezien bijvoorbeeld. Maar ook de spanning wanneer je voor het eerst iemands hand vastpakt en het gevoel van kameraadschap in de queer-community. Want wanneer de verwachtingen van het heteroscript wegvallen, ontstaat de vrijheid om liefde en verbinding op een heel eigen manier vorm te geven.  

De chemie tussen de hoofdpersonen gecombineerd met de creatieve en speelse vertelvorm vol nagespeelde momenten maken deze documentaire heerlijk om te kijken, ook voor de hetero’s onder ons.  

Een ‘Rom-com documentaire’, zo wordt Patrice: The Movie genoemd. En inderdaad, deze documentaire is erg Amerikaans, liefdevol en een tikkeltje tragikomisch. Maar daaronder schuilt ook een serieuzere zaak: de Amerikaanse ‘marriage penalty’ waardoor mensen met een beperking niet kunnen trouwen zonder de financiële bijdragen te verliezen waarvan ze afhankelijk van zijn.  

Patrice is een kleurrijke, creatieve en ondernemende vijftiger die de liefde van haar leven heeft ontmoet: de eveneens gehandicapte Garry. Ze willen niks liever dan trouwen, maar riskeren daarmee hun bijdragen van de overheid te verliezen. Geld voor medicijnen en andere onmisbare zorg. Ze besluiten een toewijdingsceremonie te organiseren. Maar omdat Patrice niet meer dan tweeduizend dollar op de bank mag hebben (vanwege die toeslagen) is sparen onmogelijk. Al helemaal wanneer haar rolstoelvriendelijke busje het begeeft.  

De documentaire is gemaakt door één van Patrice’s beste vrienden: regisseur Ted Passon. En je voelt de wederzijdse bewondering. Scènes uit het heden worden afgewisseld door momenten uit Patrice’s jeugd, gespeeld door een cast van kinderen. Het resultaat is een unieke, levendige feelgood film.  

Op slechts 14-jarige leeftijd kwam Molly Russell thuis van toneelles, maakte haar huiswerk, keek televisie met haar gezin en zei welterusten. Een paar uur later maakte ze een einde aan haar leven. Pas na haar dood ontdekten haar ouders dat Molly op Instagram werd overspoeld met content over zelfmoord en zelfbeschadiging.  

In de documentaire Molly versus het algoritme volgt de Britse regisseur Marc Silver de gebroken maar strijdlustige vader van Molly. We zien zijn strijd tegen de Big Tech bedrijven die zijn dochter dieper haar depressie insleurden. Tegelijkertijd maakt Silver een tijdlijn die duidelijk maakt hoe gebeurtenissen nog vóór de geboorte van Molly - zoals de start van Facebook, 9/11 en het begin van een algoritme-gedreven economie – uiteindelijk leidde tot de dood van de Britse tiener.  

Daarmee gaat deze documentaire niet alleen over het onrecht dat dit 14-jarige meisje is aangedaan, maar ook over de verantwoordelijkheid van mensen die ‘de machines’ op de markt brengen en aansturen. Want zoals Silver stelt: ‘Waarom hadden de machines het recht om te weten dat Molly depressief was, terwijl haar familie, vrienden en leraren dat niet wisten?’   

Met schuim, klei en glazen ogen brengt de taxidermist overleden huisdieren weer tot leven. Niet echt natuurlijk, maar voor de baasjes die beginnend regisseur Jasper van Leeningen in beeld bracht is dat niet erg. Het verlangen naar houvast en troost is groter dan de wil om hun geliefde dieren los te laten.  

In de korte documentaire ‘Met huid en haar’ vertellen deze huisdierbaasjes waarom zij hun huisdier willen laten opzetten in plaats van begraven of cremeren. De één doet dat voor haar autistische zoon, op wie de aanwezigheid van hun hond een kalmerende werking heeft. De ander had na het verlies van haar ouders al te veel om te verwerken. Ondertussen gaat de taxidermist te werk als een beeldhouwer: na het opmeten, villen en looien modelleert hij het lichaam met schuim en klei, waarna hij het dier opnieuw 'aankleedt' met de eigen vacht.  

De film neemt je mee in een ambacht dat voor de meeste mensen verborgen blijft en is tegelijkertijd een ode aan onze trouwe viervoeters. Ontroerend, en misschien een tikkeltje luguber.