Deze nieuwe docu's tipt de redactie in juli

© Frenkie Media

‘Ik val echt op de Jack & Jones-regioman’, aldus journalist en transgender activist Tammie Schoots. Daar zijn er genoeg van, dus ze heeft vast ruime keuze. Toch wil het niet lukken met haar zoektocht naar liefde. In de vlotte documentaire Tammie zoekt een vriendje, die bol staat van animaties, creativiteit en leuke visuele vondsten, gaat Tammie op onderzoek uit.

‘Waarom heb ik me onttrokken aan het vinden van liefde?’ vraagt ze zich af. En: ‘Waarom heb ik de overtuiging dat ik als transgender geen liefde kan krijgen?’ We zien Tammie in verschillende mediaoptredens praten over feminisme en transrechten, ze krijgt kort gepresenteerd hoe transpersonen de afgelopen decennia in de media werden gepresenteerd (niet bepaald positief) en ze gaat op bezoek bij een onderzoeker van Movisie, die haar weinig hoopgevende cijfers presenteert: Hoewel 71% van de ondervraagden positief staan tegenover transgenders, zou 54% van diezelfde ondervraagden geen relatie willen met een transpersoon.

Niet wonderlijk dus dat Tammie worstelt met relaties, maar gelukkig is het niet alleen kommer en kwel. Zo interviewt ze twee transvrouwen aan wie ze zich kan optrekken: Joppe, die haar overtuigt dat ze recht heeft op liefde, en Sophie, die de man van haar dromen vond en een gezin stichtte. 

En zo is Tammie zoekt een vriendje een hart onder de riem voor iedereen die worstelt met daten. Voor transpersonen vanwege de erkenning en representatie, voor CIS-kijkers vanwege alle universele datingstrubbelingen die in de film voorbijkomen.

Regie: Lize Korpershoek
Donderdag 30 juli om 22:30 op NPO 3, NPO Start en npodoc.nl

In het hart van de Fenixloods op Katendrecht, waar miljoenen migranten vertrokken en aankwamen, verrijst de nieuwste toevoeging aan de Rotterdamse skyline: een roestvrijstalen Tornado. Het is het paradepaardje van Fenix, het nieuwe kunstmuseum over migratie.

In De weg naar Fenix volgt documentairemaker Mark Bakker alle strubbelingen en overwinningen van de lege loods tot de openingsspeech in mei 2025, aan de voet van het nieuwe architectonische hoogstandje. Als fly on the wall volgt hij de mensen die aan Fenix Bouwen, van museumdirecteur tot kunstenaars. Ook wordt de kijker meegenomen in de totstandkoming van het iconische gebouw, wat droogkomische scènes oplevert met discussies over het belang van een vijf meter hoge vogel op het dak en de teleurstelling wanneer ideeën in de praktijk anders uitpakken.

De meeste indruk maken de verhalen van particulieren die objecten inleveren voor de museumcollectie. Stuk voor stuk representeren die spullen indrukwekkende migrantengeschiedenissen, die Bakker kort maar zorgvuldig neerzet. 

Het biedt een goed tegenwicht tegen de miljoenenarchitectuur, ellenlange vergaderingen en onderhandelingen op kunstbeurzen. Deze prachtige verhalen onderstrepen het bestaansrecht van Fenix en maken hongerig naar meer.

Regie: Mark Bakker
Maandag 13 juli om 22:40 uur op NPO 2, NPO Start en npodoc.nl

Als je naar de wereld om je heen kijkt en ziet dat het misgaat, kun je je dan nog wel veroorloven om te zwijgen? Die vraag stelt filmmaker Esther Pardijs in de korte documentaire Zwijgen of spreken. En zij blijkt niet de enige die worstelt met het gevoel te willen spreken, maar niet te weten hoe.

De film onderzoekt de dunne lijn tussen iets doen of niets doen. Pardijs zocht daarvoor de samenwerking met theatermaker Marte Boneschansker die in haar interactieve voorstelling Opstand hetzelfde thema verkent. In spannende en beklemmende scènes zien we hoe bezoekers van het theaterexperiment door een bewegend scherm worden opgejaagd, gescheiden en gedwongen te kiezen aan welke kant ze staan. Hun reacties worden afgewisseld met gedachtes over uitspreken of zwijgen van diverse bezoekers, waarbij de regisseur zichzelf niet spaart.

Het resultaat is een boeiende, korte film die verschillende perspectieven biedt op “je uitspreken”. Waar de meeste documentaires over protest aandacht hebben voor mondige activisten, geeft Pardijs juist een stem aan de stilzwijgenden die voelen dat ze iets moeten doen, maar niet goed weten hoe.

Regie: Esther Pardijs
Zondag 12 juli om 20:00 uur op NPO 2, NPO Start en npodoc.nl

Toen de toen 37-jarige Jacinda Ardern in 2017 het leiderschap van de Nieuw-Zeelandse Labourpartij overnam, kon ze niet vermoeden dat ze twee maanden later premier zou zijn. Tijdens de verkiezingsuitslag ontdekte ze bovendien dat ze zwanger was, ze werd de tweede regeringsleider in de geschiedenis die tijdens haar ambtsperiode beviel. En de eerste die haar baby meenam tijdens een vergadering van de Verenigde Naties.

In de documentaire Jacinda Ardern, Prime Minister wordt Ardern zeven jaar lang gevolgd. Van officiële momenten tot ingrijpende gebeurtenissen als de terroristische aanslag in Christchurch, de coronapandemie en protesten die werden aangewakkerd door desinformatie. 

Deze publieke momenten worden afgewisseld met intieme privébeelden, gefilmd door haar echtgenoot, en met geluidsopnames die Ardern gedurende haar premierschap maakte. Hierdoor krijgt de kijker een uniek kijkje in wat macht met je psyche kan doen.

De film werpt daarmee prikkelende vragen op: mag je als premier emoties laten zien? Of laten zien dat je niet weet wat je moet zeggen op moeilijke momenten? Waarom gelden er andere normen voor vrouwelijke leiders dan voor mannelijke? Niet alles wordt beantwoord, maar één ding laat deze documentaire zeker zien: dat je een sterke leider kunt zijn terwijl je ook empathisch, zacht en menselijk bent.
 
Regie: Michelle Walshe en Lindsay Utz
Zondag 26 juli om 22:40 op NPO 2, NPO Start en npodoc.nl

Nelson Mandela was de bekendste strijder tegen het apartheidsregime in Zuid-Afrika en werd meer dan twintig jaar gevangengehouden door de Zuid-Afrikaanse regering. Een grote internationale beweging voerde jarenlang politieke en culturele strijd voor zijn vrijlating, met als resultaat een wereldwijde volksbeweging en een explosie van muzikaal activisme.

Free Nelson Mandela brengt deze geschiedenis minutieus in beeld, met direct betrokkenen uit de anti-apartheidsbeweging en mensen die voor zijn vrijheid vochten. De kijker krijgt een korte introductie wie Mandela was en het onrecht waaronder zwarte Zuid-Afrikanen leden. Maar de focus van de documentaire ligt vooral op de strijd tegen dit onmenselijke regime en de belangrijke rol die muziek daarin speelde.

Nooit eerder vertoond archiefmateriaal, ’s werelds grootste popsterren en strijdbare activisten nemen de kijker mee op een inspirerende reis. Free Nelson Mandela is daarmee een belangrijke film over verzet, volharding en de politieke kracht die popcultuur kan hebben. Bovendien is het een bijzonder bewijs van internationale solidariteit, iets waar we vandaag de dag nog van kunnen leren.

Regie: James Rogan
Zondag 19 juli om 22:40 op NPO 2, NPO Start en npodoc.nl