Deze docu's kijk je vanaf 15 november op NPO Doc en NPO Start

Hallo, ik ben hier (16 min.)

Cas (13) wordt nog wel eens vergeten in de klas. Hij is er soms wel, maar ook weer niet. Vanwege jeugdreuma kan de brugklasser uit Amstelhoek niet alle lessen bijwonen. Op zulke dagen wordt hij vervangen door een robot. Alleen: ze vergeten best vaak om die aan te zetten. En dan zit Cas thuis maar te wachten.

Hallo, ik ben hier (16 min.), denkt hij dan. Cas baalt er sowieso van dat hij regelmatig eerder naar huis moet en daardoor lessen mist, vertelt hij in deze jeugddocu van Tanja Warning. En zal hij dat bezoek aan Diergaarde Blijdorp maar aan zich voorbij laten gaan? Anders moet hij vast de hele week van het inspannende uitstapje bijkomen.

Thuisonderwijs heeft zo z’n beperkingen, laat Warning zien. Zeker als alle andere leerlingen wel ‘gewoon’ naar school gaan. Het is voor Cas zo ook lastig om aansluiting te houden met zijn klasgenoten. Op zware dagen moet hij nu eenmaal die robot, zijn ogen en oren, naar de les sturen. Zodat hij straks toch naar het VWO kan.

Juist dit perspectief - en het feit dat Cas ook regelmatig wordt omringd door vrienden en dan leuke dingen met hen doet - zorgt ervoor dat Hallo, ik ben hier nooit topzwaar wordt. Zoals het een echte jeugdfilm betaamt wordt er weliswaar een maatschappelijk thema geagendeerd, maar gebeurt dit klein en met een hoopvolle ondertoon.Zodat het te allen tijde fijn blijft om te kijken.

Writing Hawa (53 min.)

Nadat de Taliban in 2001 door Amerikaanse troepen zijn verjaagd uit de Afghaanse hoofdstad Kaboel, hebben vrouwen weer min of meer hun rechtmatige plek in de samenleving kunnen innemen. De herinnering aan het vijfjarige schrikbewind van de moslimfundamentalisten is echter nog nauwelijks vervaagd als zij in augustus 2021 opnieuw aan de macht komen in Afghanistan.

Documentairemaker Najiba Noori vlucht dan halsoverkop naar Parijs. Ze moet alles achterlaten. Alleen een koffer met tien kilo bagage en twee harde schijven met beeldmateriaal, dat ze vanaf 2019 heeft gemaakt van haar moeder Hawa en de rest van de familie, gaan mee. Die zullen de basis vormen voor Writing Hawa (tv-versie: 53 min.), een film waarvoor haar broer Ali na Najiba’s vertrek nog aanvullende opnames heeft gemaakt.

Hun moeder Hawa is als dertienjarig meisje uitgehuwelijkt aan Najiba’s dertig jaar oudere vader. Hij is inmiddels hulpbehoevend, begint te dementeren en komt hun huis in Kaboel nauwelijks meer uit. Dat trekt een zware wissel op zijn vrouw en gezin, maar schept tegelijk ook ruimte voor Hawa om haar eigen bestaan op te bouwen. Ze neemt zich voor om te leren lezen en schrijven en begint na te denken over een eigen bedrijfje.

De onverwachte komst van Hawa’s veertienjarige kleindochter Zahra lijkt niets minder dan een zegen. Zowel het meisje als haar grootmoeder komen tot bloei. Intussen rukken de Taliban steeds verder op. ‘Ze nemen jonge meisjes mee en dwingen hen om te trouwen’, zegt Hawa tegen haar kleindochter. ‘Dat is het ergste wat je kan overkomen.’ De conclusie is onvermijdelijk: Zahra loopt gevaar en kan niet langer blijven.

Via haar eigen moeder en familie brengt Najiba Noori de gevolgen van de terugkeer van de Taliban - ‘hersendode monsters’, aldus een terneergeslagen Hawa - voor de positie van Afghaanse vrouwen in beeld. Najiba’s moeder moet, via nieuwsuitzendingen van de Afghaanse televisie, aanzien hoe alle persoonlijke vooruitgang die zij - en vrouwen zoals zij - heeft geboekt weer teniet wordt gedaan. 

Sonnekai – Het innerlijke goud (24 min.)

Terwijl het geluid van een gong nog na-ijlt, staart Morena Bamberger, liggend op haar rug in een donkere en sfeervol uitgelichte ruimte, in de verte. ‘Duizend jaar geleden hebben mijn voorouders, de Sinti, een onvergetelijke wereldreis gemaakt vanuit ons moederland India’, prevelt de Nederlandse kunstenares, terwijl de camera van heel dichtbij over haar gezicht en werk glijdt. ‘Daar geloven ze dat de dood geen einde is. Het lichaam sterft, maar de ziel reist verder. En die cyclus van geboorte, dood en wedergeboorte heeft ook een naam: Samsara. Het uiteindelijke doel van Samsara is om uit lijden te breken.’

En daarmee heeft Bamberger, zo wordt snel na de openingsscène van Sonnekai – Het innerlijke goud (24 min.) duidelijk, veelvuldig te kampen gehad. In een monoloog, die soms wat monotoon wordt, verhaalt ze over haar jeugd op een woonwagenkamp, waar ze de eerste in haar familie was die ging studeren. Ze is er weggegaan en is daarna ook de ‘emotionele verbinding’ met haar familie kwijtgeraakt. Met haar kunst, bijvoorbeeld via de kleurrijke huifkar met paard die te zien is in het museum Bonnefanten te Maastricht, benadrukt ze echter dat de essentie van het Sinti- of Roma-zijn altijd bij je blijft.

Ze wil de mystieke kant van die wereld benadrukken met haar kunst. En die is ook alomtegenwoordig in deze stemmige film daarover. Regisseur Carin Goeijers gaat mee in de duistere wereld die haar hoofdpersoon met beelden, maskers en geschriften heeft gecreëerd, op de zolder van het Stedelijk Museum Schiedam. Zo komt de kijker in haar hoofd, hart en ziel, die onderdeel zijn (geweest) van een intense interne worsteling. Morena Bamberger vertelt daar, veelal buiten beeld, uitgebreid over. Doordat zij als enige aan het woord komt in Sonnekai, wordt de film echt een stap in haar universum.

En het vergt wel enige spirituele aanleg om haar daarbij volledig te kunnen en willen volgen. ‘Terug naar die grafkamer van jezelf’, zoals ze het zelf formuleert. Terwijl Bambergers wereld, met al z’n intrigerende creaturen en werken, tegelijkertijd óók tot de verbeelding spreekt.

Rockabilly Babies (17 min.)

Een roadmovie over Jiri, Nick en Kevin; drie jonge Nederlandse mannen die proberen te leven als in de jaren vijftig in de Verenigde Staten.

Ze dragen vetkuiven, rijden in oude Amerikaanse wagens, luisteren naar rock-’n-roll en dromen van een andere tijd. De film begint als een ode aan nostalgie, maar ontwikkelt zich tot een spiegel voor mannelijkheid en escapisme.

Aankomende week op tv en online