#275 - Walsend over de gazons
Hoe blikt Bart Chabot terug op zijn interview met Heere Heeresma, bijna 40 jaar later?
Aan de hand van niet eerder naar buiten gebrachte audio-opnames van schrijver Heere Heeresma (1932-2011) bespreekt zijn biograaf Anton de Goede met schrijver/dichter Bart Chabot het verschil tussen het literaire klimaat anno 1985 en dat van nu.
Accepteer de 'social' cookies voor deze 'spotify'-embed.
cookie-instellingen aanpassen
Luister en abonneer
Toen de biograaf van schrijver Heere Heeresma (1932-2011), Anton de Goede, in het archief 3 oude cassettebandjes terugvond met daarop een interview dat een jonge Bart Chabot met de schrijver had gehouden, wist hij dat hij goud in handen had. Te horen is hoe Chabot ooit vol bewondering Heeresma aan het woord liet, die ongeremd zijn fantasie de vrije loop liet, maar wel precies bepaalde wat hij wilde vertellen en wat niet. Nu, zo’n 40 jaar later, laat Anton de Goede de opnames aan Bart Chabot horen en samen bespreken ze het interview en blikken ze terug op wie Heere Heeresma was.
Heersema was bekend van romans als Een dagje naar het strand, Han de Wit gaat in ontwikkelingshulp en Zwaarmoedige verhalen voor bij de centrale verwarming, toen Bart Chabot in de jaren ’80 voor Muziekkrant Oor zijn favoriete schrijvers mocht interviewen. “Hoofdredacteur Jan Maarten de Winter zag rock ’n roll net als ik als levensstijl, niet alleen als muziekvorm. Dat je onverschrokken bent en dat je het leven bij de lurven grijpt in plaats van dat het leven jou bij de lurven grijpt, om het maar simpelweg te zeggen.” Dat herkende Chabot in schrijver Heeresma, die altijd zei dat hij schrijver was, omdat dat zijn manier van leven was.
Heeresma: “Natuurlijk het ergste wat er tegen iemand te zeggen valt, en dat geldt voor de meeste mensen, zo aan het einde van hun rit: weet je wat er met jou is gebeurd? Niets! Dus straks ga ik mijn schip ophalen uit County bay in Ierland. Waarschijnlijk ga ik naar Scheveningen. Ik moet de motoren reviseren, en dan ga ik toch weer een maand of 3 de zee op. En dan niet bij mooi weer, maar bij windkracht 10. Want ik wil tegen mezelf kunnen zeggen: tussen jou en de eeuwigheid zit precies 10 centimeter plaatstaal.”
Alleen heeft Heeresma nooit een zeewaardig schip bezeten. Hij was een grote fantast, die het ene na het andere mooie verhaal over zijn leven verzon. “Een beetje zoals het een schrijver betaamt”, aldus Anton de Goede. Chabot: “In die zin, dat hij de dingen in essentie wel zo zag. Tussen jou en de eeuwigheid zit bijna niks. ‘To make his point’ verzon hij daar een verhaal omheen, waardoor dat zichtbaar werd. Zoals het een schrijver betaamt, inderdaad.”
Anton de Goede: “Dat staat toch een beetje haaks op dat tegenwoordig alles echt moet zijn, alles authentiek moet zijn. Althans heel veel schrijvers, die schrijven als ze ziek zijn geweest, één op één over die ziekte en over dat ze zich beroerd voelen. Dat zou je bij Heeresma niet tegenkomen.” Ook Chabot is daar kritisch op: “Helaas wordt in heel veel gevallen er door de auteur in kwestie voor gekozen om rigoureus te kiezen voor het perspectief van de eigen navel en die tot centrum van het heelal te verklaren.”
DOCS sluit deze week met de documentaire Walsend over de gazons aan bij de Boekenweek (11 t/m 22 maart), die dit jaar als thema ‘mijn generatie’ heeft. De aflevering Walsend over de gazons is vanaf 18 maart te beluisteren via NPO Luister en andere podcast-platforms.
Volg DOCS op Instagram!
Verdiepende verhalen over actuele onderwerpen en een bijzondere inkijk in onbekende werelden.
Credits
DOCS is de documentaire podcast van de publieke omroep, onder eindredactie van NTR en VPRO. Wekelijks is een nieuwe audiodocumentaire te horen. De presentatie is in handen van Dija Kabba.