Deze week in DOCS: De villa die Nazi-propaganda minister Joseph Goebbels liet bouwen in Wandlitz, 40 kilometer ten Noorden van Berlijn, is al jaren een blok aan het been van het gemeentebestuur van Berlijn. Vanaf 1945 tot aan de val van de Muur werd het pand ook nog eens gebruikt als opleidingsinstituut voor de communistische partij van de DDR. Daarmee is deze plek historisch dubbel belast. Er werd propaganda bedreven door twee autoritaire regimes.
Accepteer de 'social' cookies voor deze 'spotify'-embed.
cookie-instellingen aanpassen
Luister en abonneer
Hasan en Joost bezoeken samen het landhuis van Goebbels. Dat staat al jaren leeg. Niemand wil zijn vingers branden aan een nieuwe bestemming voor deze politiek historisch beladen plek. Maar Hasan Evrengün en Joost Wilgenhof hebben wel een idee, in ieder geval voor een tijdelijke invulling. Een pop-up museum over propaganda toen en nu met als titel: Villa Propaganda. Een museum waar mensen bewust gemaakt worden van het effect van de manier waarop informatie wordt aangeboden. Hoe kan je zorgen dat je je niet laat manipuleren? Ter inspiratie gaan ze langs bij museumdirecteur Paul Spies, spindoctor Kay van der Linde, desinformatie expert Gwenda Nielen en twee jonge kunstenaars.
Wat moet er in Villa Propaganda te zien zijn? Kay van der Linden vindt dat er in ieder geval een film van Leni Riefenstahl te zien moet zijn:
“…een van de dingen die zij deed in haar propagandafilms was de camera laag zetten, zodat de camera altijd omhoog filmde. Omdat in filmtaal, als je mensen van onderen filmt, maak je ze machtig, maak je ze groot. Maar er staat geen ondertitel van de camera staat laag, dus deze meneer is belangrijk. Nee, dat gevoel krijg je.”
In het museum moet je dit benoemen en laten zien aan de bezoeker, zodat die zich van het effect bewust wordt, zegt van der Linden.
In de huidige tijd ziet desinformatie expert Gwenda Nielen overal propagandatechnieken opduiken. Bedrijven en regimes die gebruik maken van de kennis van de sociale psychologie en de neurologie en die bepaalde informatie verspreiden op zó’n manier dat het jou bereikt.
“Als het je triggert, dan kan je je dus afvragen, is dit nou gemaakt om mij te informeren of is dit gemaakt om mij te emotioneren? Want als het het tweede is, dan wordt dat expres gedaan om te zorgen dat jij niet vanuit je ratio, maar vanuit je gevoel reageert.”
Volg DOCS op Instagram!
Verdiepende verhalen over actuele onderwerpen en een bijzondere inkijk in onbekende werelden.
Credits
Villa Propaganda is een documentaire van Hasan Evrengün en Joost Wilgenhof. Mixage Sam Huisman, Ottoline Rijks eindredactie.
DOCS is de documentaire podcast van de publieke omroep onder eindredactie van NTR en VPRO. Meer informatie: www.2doc.nl/docs.